Waar zijn die pedalen voor?

Ontdek de piano

Als beginnende pianist valt er veel te ontdekken op de piano.
Je begint meestal met de toetsen.
Maar er komt een moment dat je naar beneden kijkt en denkt: Waar zijn die pedalen eigenlijk voor?
Misschien weet je dat al ongeveer.
Als je dat nog niet precies weet, is het handig om eerst even naar de binnenkant van de piano te kijken.

Binnenkant bekijken

Wat zien we hier allemaal?

  • Snaren -  dikke en dunne snaren
  • Hamers - de vorm lijkt wel een beetje op een hamer waarmee je een spijker in de muur slaat
  • Dempers - kleine blokjes met vilt

Dit allemaal bij elkaar noem je (een deel van) het mechaniek.
Je zou het ook het hart van de piano kunnen noemen.
Als je pianospeelt, gaat het hart van de piano ‘kloppen’.

Hoe werkt dat hart/mechaniek?

Als je een toets indrukt, slaat er een hamer tegen de snaren.
Daardoor gaan de snaren trillen
De hamer gaat na het aanslaan meteen weer van de snaren af.
Daardoor kunnen de snaren blijven doortrillen
Als je de toets weer loslaat, valt er een demper op de snaren.
Dan hoor je geen pianotoon meer.
Snaren, hamers en dempers werken dus samen als je pianospeelt.
Als je dat weet, kan je ook begrijpen hoe de pedalen werken.

Het linkerpedaal

De meeste piano’s hebben 3 pedalen.
Het meest linkse pedaal is het una-corda-pedaal.
Als je een piano bij de hand hebt, speel dan een paar tonen.
Druk nu het linkerpedaal in en speel weer een paar tonen.
Als het goed is, hoor je nu dat de piano wat zachter klinkt.
Hoe zou dat komen dat de piano nu wat zachter klinkt?
Til de bovenklep van de piano op en bekijk de binnenkant.
Druk nu op het linkerpedaal (of vraag iemand in de buurt dat te doen).
Je ziet dan dat de hamers dichter bij de snaren komen.
Daardoor kunnen ze minder vaart maken en klinkt de piano zachter.
Linkerpedaal indrukken = hamers dichterbij de snaren = zacht geluid
Linkerpedaal niet indrukken = hamers op normale afstand van de snaren = normaal geluid

Het middelste pedaal

Het middelste pedaal is het studiepedaal.
(Dit pedaal is niet altijd aanwezig, vaak niet bij oudere piano’s)
Met dit pedaal kun je de piano nog zachter laten klinken.
Het middelste pedaal is het enige pedaal dat je vast kunt zetten.
Probeer het maar eens.
Speel maar even op de piano om te horen hoe zacht ie nu klinkt.
Hoe zou dat komen?
Daarvoor kijk je weer even in de piano.
Als je het studiepedaal indrukt (en eventueel vastzet), komt er een lap vilt tussen de hamers en de snaren.
Logisch dat de piano dan een stuk zachter klinkt.

Het rechterpedaal: sustainpedaal

Dan komen we nu bij het belangrijkste pedaal van de piano: het rechterpedaal.
Met dit pedaal wordt de klank van de piano niet zachter, maar juist harder/sterker.
Speel maar eens een paar tonen met het pedaal ingedrukt en daarna zonder het pedaal ingedrukt.
Een groot verschil hè.
Hoe krijgt de piano dat nou weer voor elkaar?
We duiken weer in de piano.
Kijk goed wat er gebeurt als je het rechterpedaal indrukt (of laat iemand anders het pedaal indrukken).
Je ziet dat alle dempers (die kleine viltblokjes vlakbij de snaren) van de snaren af gaan.
Daardoor gaat de piano mooi galmen.

Rechterpedaal: extra info

Natuurlijk is het wel belangrijk om te weten hoe je het rechterpedaal moet gebruiken.
(Het kan ook teveel galmen)
Dat vertel ik je in het blog van de maand november.

Webproof Webdesign WordPress